Tunnelvisie: Nieuwe Westelijke Oeververbinding (NWO)
28-11-2011
Wikepedia zegt over het ‘Tunnelvisie’ het volgende: Bij de zoektocht naar een juiste interpretatie van waarnemingen en informatie worden alle aanwijzingen bezien vanuit één als juist aangenomen hypothese, waardoor andere verklaringen genegeerd of over het hoofd worden gezien.
Als er ooit sprake is geweest van ‘tunnelvisie’ met als
uitgangspunt een Blankenburgtunnel, dan is dat dus nu wel het geval, letterlijk
en figuurlijk. In 2010 werd al een valse start gemaakt. Het door het ministerie
ingezette proces om tot besluitvorming over een Nieuwe Westelijke
Oeververbinding (NWO) te komen leek helemaal nergens op. Na een door de Tweede
Kamer aangenomen motie Dijksma werd een nieuwe poging gewaagd. Maar naar het
idee van de VVD-fractie was dat meer van hetzelfde. En dan
kom ik als eerste op het participatieproces. Ondanks de hele poppenkast die
daarvoor opgetuigd werd, was er geen sprake van echte maatschappelijke
participatie. Er waren veel bijeenkomsten met de Projectorganisatie NWO, dat is
waar. Maar die bijeenkomsten lijken alleen bedoeld geweest te zijn om de eigen ‘tunnelvisie’
van het ministerie ongeschonden door het proces te loodsen. Suggesties en
aanbevelingen werden zonder uitleg ter zijde gelegd. Ondanks dat die op goede
argumenten waren gebaseerd. De samenspraak met de kritische belanghebbende
gemeenten, waaronder Maassluis, was nihil. Alle belanghebbenden en insprekers
hebben daarbij hetzelfde beeld. Wat ons betreft is het participatieproces
mislukt. Vervolgens
de scope van de verkeers- en MER-onderzoeken toe nu toe. Er is vanaf het begin
van het proces door Maassluis en het samenwerkingsverband van de 5 Waterweg
Noord gemeenten (Maassluis, Vlaardingen, Schiedam, Midden-Delfland en Hoek van
Holland) aangegeven dat de scope van het verkeerskundig onderzoek veel te smal
was. De scope was voornamelijk gericht op ontlasting van de Beneluxtunnel. Het
is voor ons onbegrijpelijk dat niet er niet veel breder en integraler naar de
bereikbaarheid van de Randstad is gekeken. Dit is een grote gemiste kans om de
verbinding tussen de Zuidvleugel, het Westland en Amsterdam/Schiphol robuust en
toekomstbestendig aan te pakken. Door deze te beperkte focus kan het bijna niet
anders dan dat een Blankenburgtunnel beter scoort dan een Oranjetunnel. Er is
niet gekeken naar bredere structuurversterking voor de hele westflank van de
randstad. Er is niet gekeken naar de grotere problemen bij het Kethelplein die
bij een Blankenburgtunnel ontstaan. Of althans er wordt niets mee gedaan. Als
er ook voor deze zaken focus was geweest, zou de Oranjetunnel namelijk veel
beter scoren. Omdat de suggesties consequent zonder reden zijn afgewezen en
genegeerd ontstaat het beeld dat hier sprake is van doelredeneringen, ofwel
tunnelvisie. Dan
komen we op Natuur en Milieu. Een Blankenburgtunnel zal onherstelbare schade
aanrichten aan het eeuwenoude en unieke polderlandschap in het Midden-Delfland
gebied. Dit gebied is een van de weinige natuurgebieden die we in onze
dichtbevolkte regio nog hebben. En daarom van onschatbare waarde. We hebben dit
gebied bijna 35 jaar lang beschermd door middel van de reconstructiewet uit
1977. Die moeite en energie zou voor niks zijn geweest als nu met 1
ondoordachte en in de haast genomen pennestreek een Blankenburgtunnel zou
worden ingetekend. Dat gebied moet gekoesterd worden! In de staat zoals het nu
is, zonder tunnel. Bij een Oranjetunnel gaat er geen waardevolle natuur
verloren en is dus een betere optie. Dan de
geraamde kosten. In de MKBA (Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse) worden
duidelijk appels en peren vergeleken. Bij een Blankenburgtunnel moet er tegen
beter weten in een sobere en doelmatige variant worden doorgerekend. Zonder wat
voor eventueel acceptabele inpassing dan ook. Maar bij de Oranjetunnel worden
al bij voorbaat een aantal vergaande technische complexiteiten en
inpassingsmaatregelen ingecalculeerd. Vind je het gek dat een Oranje Tunnel er duurder
uitkomt! Er is van de projectorganisatie nog geen enkel antwoord gekomen op de
vraag waarom bij de Oranjetunnel wel en bij de Blankenburgtunnel niet goede inpassingskosten
worden meegerekend. Daarnaast zijn de marges rond de kosten zo gigantisch groot
dat er een wel heel mistig beeld ontstaat. Het is onverantwoord om op basis van
zulke enorme marges een beslissing te nemen met zulke vergaande consequenties.
In het rapport wordt gegoocheld met plussen en minnen zonder dat de criteria en
de wegingsfactoren worden benoemd. De al genoemde beeldvorming van
doelredeneren wordt daarmee versterkt, een tunnelvisie dus. Nog even
over de inpassing. Wat kan in de huidige maatschappij de reden zijn om een
tunnel plompverloren in een gebied te droppen, zonder ook maar enige notie te
nemen van goede inpassingsmogelijkheden. Met alle respect naar deze minister
Schultz-Van Haegen, maar wij vinden dat er meer dan voldoende goede argumenten
op tafel liggen die naar een Oranjetunnel wijzen. En dat er meer onderzoek gedaan
moet worden naar de pro’s en contras van beide tunnels. En dan bedoel ik
onderzoek met een veel bredere en structuurversterkende doelstelling. Een
doelstelling waar we met zijn allen wat aan hebben. Maar wat wij eerst en
vooral vinden is dat de meest onzinnige van alle varianten, de horrorvariant
middendoor het groene gebied, van tafel moet. Daar is 0,0 draagvlak voor, zelfs
niet onder de voorstanders van een Blankenburgtunnel. En of het nu een Oranje
of een Blankenburgtunnel wordt, het kan niet zo zijn dat inpassingsmaatregelen dan
maar door de gemeentes moet worden gefinancierd, als ze dat zo graag willen.
Dat is de maatschappelijke verantwoordelijkheid van een minister die niet
alleen minister van infrastructuur is, maar ook nog eens van mileu. De 5
samenwerkende gemeenten zijn er in geslaagd om de rijen gesloten te houden en 1
blok te vormen in deze discussie. Dat viel niet mee, maar de VVD-fractie complimenteert
graag het college daarmee. Wij staan daarom ook als 1 blok achter dit college
en het standpunt van de 5 samenwerkende gemeenten. Dit standpunt is uitstekend
verwoord in de brief die naar portefeuillehouder Baljeu van Rotterdam en van de
Stadsregio uitgaat over dat onderwerp. De VVD-Maassluis is zeker voor
mobiliteit en voor een verantwoorde en duurzame uitbreiding van de hoofdwegenstructuur.
Maar, niet tegen elke prijs. Onze afweging komt daarom steeds weer en ondubbelzinnig
uit op de Oranjetunnel. Dat is en blijft onze visie over de NWO-tunnel. En dat
is wat anders dan een ‘tunnelvisie’. Hans
van Gastel
Fractievoorzitter